HABER MERKEZİ - ABD'nin Suriye saldırısının Rusya'ya, Akdeniz’e açılan kapı olan İdlib konusunda uyarı amacı taşıdığı belirtiliyor. Direksiyonu tekrar ABD’ye kıran Türkiye’nin, İdlib’deki grupları yönetme rolü üstlenerek, yeni bir bataklığa girme arifesinde olduğu kaydediliyor.
Birleşmiş Milletler'in bu yıl bitmesini beklediği Suriye iç savaşı ABD ve Rusya'nın hesaplarının Akdeniz kıyısında örtüşmemesi üzerine yeniden alevlendi. 4 Nisan'da rejimin İdlib'e hava saldırısında aralarında çocukların olduğu 100’e yakın kişinin kimyasal maddeyle öldürülmesi üzerine gözler, El Nusra ve Ehrar El Şam’ın öncülük ettiği grupların denetimindeki İdlib'e çevrildi.
Rejim ve Rusya, söz konusu kimyasal malzemenin grupların deposunda patladığını iddia ederken, BM acil toplantı alarak inceleme kararı aldı ve ABD, Rusya, rejim, İran ve Türkiye'ye ateşkes çağrısı yaptı. BM düzeyinde bu tartışmalar sürerken, ABD, İdlib'i bombalayan rejim uçaklarının kalktığı Şayrat Hava Üssünü 59 Tomahawk füzesiyle vurduğunu açıkladı. Rusya saldırının olumsuz sonuçları olabileceğini açıklasa da henüz karşılık vermekten uzak duruyor.
ABD VE RUSYA HESABI
ABD saldırısı, Suriye’de ve özellikle de İdlib’de Rusya ile ABD arasında bazı noktalarda hesapların örtüşmediğini gösteriyor. Her ne kadar 2 ülke direkt taraf gibi durmasalar da rejimin Rusya'dan onaysız İdlib'e saldırması mümkün görünmüyor. ABD de ilk kez rejimi vurmakla hesaplarda uzlaşılmadığını açık bir şekilde deklere etmiş oluyor.
İDLİB STRATEJİK ÖNEMDE
Bu hesapların başında İdlib'in coğrafik konumunun geliyor. Akdeniz'e kıyısı olan kent, Deyr-el Zor, Rimêlan ve Til Koçer petrollerinin Akdeniz'e taşınmasında önemli bir yerde duruyor. ABD ve Rusya daha önce her ne kadar bu hat üzerinde anlaşmaya varsa da, Türkiye'nin Rusya ile yakınlaşması, Halep'in rejimin eline geçmesi, Bab'ın güneyinde rejimin Fırat'a kadar ilerlemesi, Şam, Hama, Humus'ta rejimin önemli alanlarda kontrol sağlaması ABD'nin petrolü taşıma hesaplarında sapmalara yol açtı.
ABD-TÜRKİYE GÖRÜŞMESİ
ABD hemen harekete geçerek, geçtiğimiz ay Rusya'dan umduğunu bulamayan Türkiye'nin Savunma Bakanı Fikri Işık’la görüşme gerçekleştirerek, Fırat Kalkanı Harekatı’nın Şehba'da bitirilerek İdlib'e kaydırılmasını istediği ifade ediliyor.
TÜRKİYE’DEN ‘TOPARLANIN’ TALİMATI
Her iki bakanın görüşmesinden sonra Ankara’dan İdlib, Hama, Humus, Latkiye ve Halep’te faaliyet yürüten gruplara, “bir çatı altında yeni bir isimle toplanmalarının talimatını” verdiği belirtiliyor. Bu “talimattan” bir kaç saat sonra Hama, Humus, Latkiye ve Halep’teki 12 silahlı grup, yaptıkları açıklamayla bir çatı altında bir araya geldiklerini, yeni bir “harekat odası” oluşturduklarını duyurdu.
Duyuruda, eski Feylak El Şam Komutanı Fıdılallah Naci komutasında Kuzey Suriye’de bulunan Özgür İdlib Ordusu, Ezze Ordusu, Ceyş El Nasır (Zafer Ordusu), Ceyş El Nuhbe (Seçkinler Ordusu), 23. Fırka, El Fırka El Wusta, 1.Türkmen Sahil Tümeni, 2. Türkmen Sahil Tümeni'nden oluşan yeni bir birlik oluşturdukları açıklandı.
Böylelikle Rusya'nın "Terör grupları" dediği El Nusra ve Ehrar El Şam isimleri ortadan kalkarken, ABD ve Türkiye bu alanlardaki faaliyetlerini Özgür Suriye Ordusu (ÖSO) grupları diye gizledi.
ABD ANLAŞMAYA, RUSYA PAYA ZORLUYOR
Tüm bu hesaplar ve çatışmalarda siviller katledilse de asıl amacın Rusya ile ABD arasındaki anlaşmazlık olduğu belirtiliyor. ABD, Türkiye'yi de kullanarak grupları faal kılmak ve Rusya'yı anlaşmaya zorlamak istiyor. Rusya ise, elde ettiği kazanımları bırakmamak ve Akdeniz'e inecek petrolden pay almak istiyor.
Bu savaşın ABD ve Rusya'yı şu aşamada karşı karşıya getirmeyeceği söylense de, her iki ülkenin de yeni hamleler yapacağı kaydediliyor. ABD ile Rusya'nın arasındaki hesap savaşında, Türkiye ile gruplar ve rejimin çatışmasının, uzlaşmaya kadar süreceği belirtiliyor.
TÜRKİYE ROTAYI YİNE ABD’YE KIRDI
Türkiye, her zaman olduğu gibi ABD saldırısında ilk açıklamayı yapıp destekleyerek, Rusya'dan uzaklaşmanın sinyalini verdi. Türkiye hem Suriye sahasından uzaklaşmamak hem de Kürt siyasetine yönelik Şengal dahil operasyonlarına destek bulmak için ABD'nin yeni yönetimine ışık yaktı. ABD Dışişleri Bakanı Tillerson da "Türkiye ile daha çok iş yapacağız" sözlerine umut bağlayan Türkiye, Suriye iç savaşının başlangıcındaki hayallerine döndü!